Hoe kom je goedkoop aan waardevolle kunst?


1. Summary
Over smaak valt niet te twisten. Dat is waar, maar als je een schilderij van Leonardo Da Vinci mooier vindt dan die van Turner, dan gaat het om schilderijen die je eigenlijk helemaal niet met elkaar kan vergelijken. Je leert hiermee alleen iemand kennen wat hij persoonlijk leuk vindt, maar voor de kunst zegt dit helemaal niets. Dat is ook niet het kwaliteitsoordeel waar Kunsthistoricus Henk Van Os mee te maken krijgt. In zijn vak gaat het altijd om kwaliteitsoordelen die vergelijkend zijn. In het Duits heeft dat de betekenis "Bilder gehirn". Dat houdt in dat je iets vergelijkt met hetgeen wat je in je hoofd ooit heel makkelijk hebt opgeslagen. Dat is handig, want als je iets te horen krijgt over het schilderij Madonna en je bekijkt wie het geschilderd kan hebben (de meester zelf of een van zijn leerlingen), dan moet je van ieder de eufre kennen en weten hoe ze tot elkaar verhouden. Maar hoe kan je goed vergelijken? Van Os geeft hiervoor een voorbeeld uit de tijd dat hij bij het Rijksmuseum werkte. Dat heeft te maken met het voorstel van Caesar van Everdingen en toont hierbij het schilderij "Vrouw winter" (gaat om een jonge vrouw die haar handen warmt boven een vuurtest), dat door het Rijksmuseum is aangeschaft in de tijd dat Van Os daar werkte. En Van Os wilde graag zo'n soort schilderij van een Nederlandse Classicist. Alleen Nederlandse schilderkunst gaat niet over Classicisme, Nederlandse schilderkunst gaat juist over stillevens en landschappen. Bij Classicisme hebben we het over Franse en Italiaanse kunst. Hij vond Vrouwtje Winter een goed en mooi schilderij (en tevens nu ook het twee na beste verkochte ansichtkaart van het Rijksmuseum). Het gaat om een vrouw die heel stil en aandachtig in dat beeld aanwezig is, in een hele grote mooie vorm: Dat is Classicisme. En die hele grote vorm, met die schouderlijn en die grote welving daarin het midden met dat overkleed waar haar handen onder zitten, die geeft aan dat schilderij een prachtige en rustige structuur. Dat schilderij deed zich voor op een veilinghuis in Nederland. En Van Os dacht: dat moeten we hebben, en in de catalogus stond het en het kostte een paar ton, wat niet veel was voor een 17de eeuws schilderij. En er stond bij dat dit schilderij de 2de versie was van een ander schilderij, wat zich bevond in de Art Gallery in Engeland. En dat was gekocht op advies van Kenneth Clark (kunsthistoricus, die musea adviseerde), en die had gezegd: dit is de eerste versie, koop deze maar. En dat had iedereen zo herhaald. Dus toen Vrouw Winter naar het veilinghuis werd gebracht in Nederland, dacht iedereen dus "dat zal wel de 2de versie zijn". Alleen dit schilderij was veel te goed. Maar niemand ging naar South Hampton om naar het schilderij te kijken wat Kenneth Clark daar had geadviseerd. Dat hadden ze wel moeten doen. Van Os is naar Engeland gegaan, maar kon het schilderij in de Art Gallery niet vinden, het hing daar niet. Het schilderij was in het depot. En Van Os vroeg waarom de eerste versie van Vrouw Winter niet opgehangen was, waarop de curator zei: hoezo eerste versie? Die eerste versie staat bij de privéverzamelaar in Rotterdam, liet de curator weten. En zo kan je dus goedkoop aan kunst komen. Want het is een afspraak dat de 2de versies goedkoper zijn dan de 1ste versies. En als je kijkt naar het schilderij uit Rotterdam in tegenstelling tot het die van Engeland dan zie je verschillen in hoe het geschilderd is. Dus door te vergelijken en nieuwsgierig te zijn en door naar South Hampton te gaan, kon je concluderen dat in Nederland de eerste versie van het schilderij te koop was. Maar natuurlijk is dat niet meegedeeld aan de veilinghouder. Dus het Rijks kocht het schilderij voor een paar ton en toen pas hebben ze het opgehangen als de eerste versie Vrouw Winter van Van Everdingen. Zo is het Rijks goedkoop aan deze Van Everdingen gekomen en met alle subsidies daaromheen konden ze moeiteloos meerdere schilderijen kopen. Maar heeft Van Os ook weleens mazzel gehad? Dat gebeurde met Celadon (hard gebakken porselein uit China en dat gaat terug tot de 8ste/9de eeuw). Van Os kwam toen in een kunstbeurs in Breda en zag een handelaar waar een vitrine stond met Celadon. Van Os vroeg hoeveel het kostte, waarop de handelaar liet weten dit te hebben meegekocht met een erfenis met koekplanken en wilde het verkopen voor 750 euro. En Van Os zag een gouden kans, alleen kon hij het niet maken om het te kopen, omdat hij als directeur van het Rijksmuseum die beurs moest openen.

2. Colleges
  1. Het tweede college van Kunsthistoricus Henk van Os over: Hoe bepaal je of een kunstwerk goed of slecht is?Video Afspelen

Video

Bron  http://www.universiteitvannederland.nl/ 

Posted by Universiteit van Nederland
Common information
Subject:  Kunstgeschiedenis
College type(s):  • Informatief
Year recorded:  2014
Teacher:  prof. dr. Henk van Os
Language:  Nederlands
Viewed:  1471 times
Rating:  No rating

Dit college delen
Accept cookies to share

Om de sociale media knoppen te activeren is het nodig om cookies toe te staan.

Yes, I agree

Options
E-mail this page to a friend
Printer friendly version

Online Coach nodig? · Search · Top Colleges · Blog · Disclaimer · Over Studeren.com · FAQ · Webmasters · Log in · Add college

© 2019 Studeren.com - Powered by OPH